Het geheim van goede samenwerking

Als ik terugblik op mijn carrière als ZZP’er en me bedenk hoe vaak het gelukt is om uit een samenwerking iets moois te halen heb ik veel reden om bedroefd te zijn. Een samenwerkingsverband is altijd een uitdaging en iets waar je niet naïef over moet zijn. Zeker als je het met iemand doet die je persoonlijk goed kent of voor wie je sympathie koestert. Wie begint met een zakelijke partner is vaak verblind door verlangen, opportunisme en hoop. Realiteitszin kan dan verwrongen raken. Het idee dat die ander de juiste schakel is blijkt later zelf bedriegerij. Want net als een prille verkering, vanuit het op slag verliefd raken, iemand blind kan maken voor de daadwerkelijke kansen op een gelukkig leven samen, zo werkt het ook met een zakelijke samenwerking. Het gaat er om wat je doet in je momenten van donkerste tegenslag en heftige tegenwind. Ik heb mijn leerpunten eens op een rijtje gezet en vroeg me af wat ik fout deed en hoe beter kan.

Over wat er fout ging werd ik het snel eens met mezelf. Vanuit het idee dat een business concept kansrijker is door een grotere schaalgrootte maakte ik vaak een te grote stap en sloeg 9 andere over. Ik bagatelliseerde de kritische beslispunten en dacht daarover dat het wel goed zou komen. Vanuit de gave om anderen te overtuigen met geestdrift en mooie woorden lukte het me vrijwel altijd een potentiële zakenpartner enthousiast te krijgen voor mijn plan. Het punt is alleen dat blinde vlekken pas veel later aan het licht komen. Wat ik daarmee bedoel te zeggen is dat er zeker in mijn geval, een natuurlijke neiging bestaat om te vergoelijken. Als ik peinzend over serieuze business issues denk, tjee maar hoe lossen we dat dan op, of als dat en dat gebeurt wat doen we dan, had ik altijd wel zoiets van: komt tijd komt raad. Je kunt nu eenmaal niet alles in de beginfase tot de laatste millimeter uitdokteren.

Dat klopt op zich wel, maar er is een tussenweg. Wat in ieder geval helpt is dat je elkaar bij de opstart van het business concept voldoende kent om te weten dat je in bepaalde onvoorziene, onverhoopte lastige situaties, noem het maar uitdagende momenten van de waarheid, nog steeds dezelfde taal spreekt.

Bij mij ging het vaak mis op een naïeve zelfoverschatting van mijn zelfoplossend vermogen en een onderschatting van de soms tegendraadse belangen die mijn partners er op nahielden. Dat laatste bleek vaak als het traject al aardig gevorderd was. Bij het aangaan van de samenwerking doen 99 van de 100 mensen geen psychologische test of de twee karakters wel bij elkaar kloppen. En hoe consistent de coalitie is bij donder en storm. Het gaat op onderbuik gevoel. Daar is op zich niets mis mee, maar mijn leergeld heeft intussen opgeleverd dat je toch een slag dieper moet gaan. Waar je dan op moet letten zijn de volgende kernachtig weergegeven afweegpunten:

  1. is er een gemeenschappelijke drive, passie voor de gewenste uitkomsten?
  2. zijn de wederzijdse competenties en talenten zodanig aanvullend dat er significante synergie ontstaat die meerwaarde oplevert?
  3. is de visie op de gewenste uitkomst voldoende gemeenschappelijk?
  4. is er een strakomlijnd plan, een V&W prognose en een investeringsbalans, en is er een gemeenschappelijk beeld en realiteitszin over de haalbaarheid en de kans van slagen?
  5. zijn er duidelijke afspraken over de inbreng, wie doet wat, wanneer en hoeveel?
  6. zijn er duidelijke afspraken over de beloning en compensatie?
  7. is voldoende over en weer vastgesteld dat de karakters van de zakenpartners een goede match vormen? Zijn eventuele stijldissonanten geïdentificeerd?
  8. is er voldoende wederzijds vertrouwen en is de integriteit op dit punt geborgd?
  9. is de scope helder: zijn taken en bevoegdheden voldoende gestructureerd?
  10. hebben de partners duidelijke besluitvormingsafspraken bij onverwachte wendingen?

Zelfkennis is minstens zo belangrijk als al die punten die hier genoemd staan. Ken je zelf, met name je zwakke plekken. Het is vervolgens altijd aan te raden om een business concept eerst tot in de puntjes uit te werken en er daarna een partner bij te zoeken. Via deze route creëer je namelijk een wervingsprofiel, waarmee je zoektocht is ontdaan van irrationele en verblindende emotionele aspecten. Je voorkomt dat je in je valkuil stapt.

Tja, hoor ik de lezer denken: “maar hoe diep moet je dan graven?” Het antwoord is niet simpel, maar wat helpt is: leg de ander een paar vragen voor, die beginnen met stel dat….dan volgt er een omschrijving van een gebeurtenis in de context van de business case…… en je eindigt met: wat zou jij in dat geval doen? De discussie die daaruit ontstaat geeft stof tot reflectie en wijst uit of de partners voldoende op één lijn zitten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *