Onze levenslijn is een van de meest onderschatte componenten als het gaat om begrip krijgen in ons gedrag. De massa denkt dat talent, afkomst en temperament de meest bepalende factoren zijn voor de vraag hoe we in het leven staan en wat we daar van maken. Maar onderschat wordt hoe sterk onze biografie daarin een toontje meezingt. Zeg maar gerust een heel volkslied. Er zit namelijk een logica in de manier waarop iemands levenslijn bepaald wordt.

In deze blog ga ik daar wat dieper op in en wil ik vooral de impact van de biografie op een mensenleven illustreren. Dat doe ik met mijn zelf ontwikkelde theorie die ik koppel aan enkele praktijkvoorbeelden.

Naar mijn idee gaat het in deze context altijd over de verhouding binnenwereld-buitenwereld, oftewel hoe denkt iemand over zichzelf (binnenwereld) versus: hoe reageert een persoon op de gebeurtenissen die hem of haar overkomen (buitenwereld). Samenhangend daarmee spelen altijd essentiële vragen als: hoeveel invloed heb ik daar zelf op? Hoeveel keuze heb ik daarin gehad? Waarom overkwam mij dit?

Mijn inzichten op deze filosofische en psychologische vraagstukken, baseer ik voor een groot deel op de vele biografische gesprekken die ik inmiddels heb mogen voeren. Niet alleen ikzelf werd verrijkt door die inzichten, de meeste van mijn klanten ook. De gesprekken waar ik op doel werden veelal opgenomen op video. Het maken van een biografische film laat iemand diep in zijn eigen levenslijn kijken en dan komen er allerlei lijntjes bij elkaar. Ook open eindjes worden, soms tot grote opluchting, behoorlijk bijgelicht. Op die manier kan iedereen die dit ondergaat inzien hoe kleurrijk hun leven is.

Behalve aan de hand van voorbeelden van verhalen van anderen, illustreer ik ook iets uit mijn eigen leven dat nogal impact had.

Kleur in het leven

Het spanningsveld tussen binnen- en buitenwereld geeft kleur aan de biografie. Ieder mens maakt daarin zijn eigen keuzes. Ieder mens komt in aanraking met dingen waar hij of zij wel of juist niet op zat te wachten. Iedereen staat weleens op een kruispunt in zijn leven waarop je voor links of rechts moet kiezen. Allebei kan niet. En als je die keuze zelf niet maakt regelt het leven dat voor je. Of zoiets dan goed of slecht afloopt is een kwestie van perceptie. Kun je het grote plaatje zien, zie je de verbanden met andere gebeurtenissen, zie je je eigen aandeel er in? De vraag die er toe doet is steeds hoe goed iemand die gebeurtenissen kan relativeren.

Het relativeringsvermogen is een doorslaggevende factor voor levensgeluk, dat kan ik je na al die gesprekken en biografische films die ik gemaakt heb wel vertellen. En dat doe ik dan ook bij deze. Ik heb er ook een theoretisch model voor ontwikkeld, en ook dat deel ik graag met je.

Twee categorieën smaakmakers

Sinds ik als biograaf de levensverhalen van tientallen mensen heb mogen filmen, zie ik meer dan ooit in dat het leven bestaat uit twee bepalende smaakmakers:

  • de dagelijkse routine
  • de gebeurtenissen die de routine doorbreken.

Een samenvatting die even simpel als treffend is. Ter verklaring: routine zou je kunnen zeggen is het dagelijkse ritme waarin je bezig bent met je reguliere routine dingen. Huishoudelijk werk, je persoonlijke verzorging, naar je werk gaan, op familiebezoek etc.   Dat gebeurt allemaal tot op een zekere hoogte binnen je comfortzone.

De routine doorbrekers zijn gebeurtenissen die je uit je comfortzone halen. Soms overkomen deze je en soms kies je daar zelf voor.

Voorbeelden

Iemand met hoogtevrees die zijn eerste sprong van de hoge duikplank gaat wagen is een mooi voorbeeld van die laatste categorie. Dat vraagt moed en wilskracht. Persoonlijk heb ik pas zoiets meegemaakt, niet het springen van een hoge duikplank, daar heb ik weinig moeite mee, maar van het doorstaan van een MRI scan. Dat was andere koek. Ik heb geen hoogtevrees maar ben wel claustrofobisch en dan is zo’n benauwende tunnel waarin je een half uur moet stilliggen ècht een uitdaging. Maar ik had niet echt een keuze, de ziekte waar ik toen aan leed,  drie tumoren in het keel/halsgebied, was van dien aard dat die MRI een must-do was.  De ziekte die mij overkwam is uiteraard een nog pregnanter voorbeeld van categorie 2. Die zet je leven, of wat daar nog van over blijft, echt op z’n kop. Gelukkig is het met mij goed gekomen, ik had vertrouwen in de artsen en de behandeling die ze me voorschreven. Ik ging door een donker zwart gat, maar bleef vertrouwen hebben. Ook op de momenten dat het me heel zwaar viel. Dat vertrouwen heeft me er doorheen gesleept en in juni 2021 kreeg ik het bericht dat mijn tumoren verdwenen waren.

Waarom een biografische film je inzichten geeft

Kortom, of het nou een sprong in het onbekende is of een ziekte die je ten deel valt, er verandert wel iets in je leven. En als ik terugblik op de vele levensverhalen van mijn klanten, zijn die categorie 2 dingen de smaakmakers, de gamechangers en kleurgevers aan een mensenleven en die maken zo’n biografische film ook interessant. Wat mij betreft is dat niet zozeer vanwege de sensatie of het drama dat er soms mee samenhangt. Wat ik boeiend vind is om te zien of horen hoe de persoon die het betreft omgaat met die situatie. Hoe verwerkt hij dit, hoe geeft hij het plek in zijn leven. Daar hangen talrijke verhalen mee samen. Met name het identiteitsdeel, het stuk wat maakt dat de persoon zijn leven vervolgt. Welke bagage hij toevoegt aan zijn rugzak. Wat dat oplevert en welke consequenties dat heeft voor het verdere verloop. Dat zijn de dingen die een biografische film wat mij betreft echt kleur geven. Op die manier ga je de persoon echt kennen. De kijker van die biografische film krijgt een beeld en een beleving die bewondering en respect oplevert. Dat heeft impact: het inspireert, ontroert, informeert, roept trots en respect op en het geeft antwoorden op vragen die misschien nog nooit gesteld waren.

Wil je meer weten wat ik voor jou kan betekenen als je toe bent aan het laten maken van een biografische film? Kijk dan even op mijn andere website