Tjee wat een vraag…? Het is nogal wat, jezelf expert noemen. Geldt ook voor mij. Waarom dan dit toch benadrukken met een blog? Zal ik proberen uit te leggen. En ik geef toe: ook ik moest me over een drempel heen zetten om dit alles op te schrijven.

Aanleiding

Kort geleden werd ik benaderd door een HBO studente die moest afstuderen op een project waarbij zij een gemeentelijke organisatieaanbevelingen doet over de profilering van de afdeling Facilitair. Helemaal in mijn straatje, deze vraag. Het lot van veel stafafdelingen is dat zij verguisd worden door hun afnemers. En dat heeft alles te maken met hun hyper focus op het wegwerken van de dagelijkse besognes en blussen van brandjes. Veel minder met hun imago of reputatie. Ik heb zelf 30 jaar op afdelingen HR rondgelopen en daar was het geen haar beter. Dit soort afdelingen kan in de ogen van collega afdelingen nauwelijks goed doen, je wordt altijd afgerekend op de in de ogen van de interne klant laatste missers. Dus: hoe zet je jezelf als stafafdeling goed op de kaart? Dat is een extreem goede vraag die meer stafafdelingen zouden moeten stellen, temeer daar een goede PR best te leren en te realiseren valt.

Wat maakt hem een expert?

Voor dit onderzoek kwam deze afstudeerder enkele maanden geleden dus bij mij terecht. Ze had via Google gezocht naar een profileringsexpert. Toen ze me belde en dit uitlegde was ik natuurlijk in mijn nopjes. Mijn SEO werkte, dat vond ik een prettige gedachte.

Uiteraard heb ik deze studente zo goed mogelijk geholpen met haar vraag. Mijn antwoord werd verwerkt in haar eindscriptie. Maar nu komt het. Ik werd kortgeleden opnieuw benaderd door haar. Haar scriptie was goedgekeurd en ze zou deze de volgende dag moeten verdedigen. Een van de punten die daarbij getoetst zou worden was de vraag waarom Rob Overgaauw, de man die zij had geconsulteerd, een profileringsexpert is.

Ik dacht meteen: die vraag zouden meer zogenaamde experts moeten krijgen want dan word je echt uitgenodigd om dit te gaan verklaren. Het is een reality check en zo heb ik het ook ervaren. Graag deel ik jou als lezer in het antwoord dat ik heb teruggegeven aan deze studente. Waarom ik dat doe is deels ook om voor jou te verhelderen met wie je te maken krijgt als je met mij zaken gaat doen. Dus: waarom zou Rob Overgaauw zich een profileringsexpert (mogen) noemen? Ga er maar aan staan…Om deze vraag goed te beantwoorden koos ik er voor om iets over mijn dagelijkse bezigheden te vertellen, mijn ervaringen, mijn studies en trainingen en vooral mijn eigen leermomenten.

Uitleg over mijn doelgroep

Mijn praktijk voer ik onder de naam ElevatorPitchOnline en ik specialiseer me met dit merk op het helpen positioneren en profileren van zelfstandig ondernemers. Ook zo nu en dan voor professionals in loondienst. Met name het deel dat betrekking heeft op zelfpresentatie heeft mijn aandacht. Waarom dat zo is heeft een persoonlijke aanleiding, daar lees je verder op meer over, als ik een boekje open doe over mijn persoonlijke leven. Maar één ding staat vast, om dat goed te kunnen, dat zelfpresentatie stuk, moet je jezelf goed kennen. Je bewustzijn van je bestaan is essentieel. Het begrip ‘bewustzijn’ is overigens voor mensen die een laag bewustzijn hebben te abstract om het op zichzelf te kunnen projecteren.

Altijd weer die communicatie

Behalve zelfkennis en bewustzijn komen er ook aardse zaken als communicatie om de hoek kijken. De gave van helder kunnen communiceren wat nu je feitelijke toegevoegde waarde is, is als persoon die een merk voert essentieel. Wie goed op een rijtje heeft staan wat zijn toegevoegde waarde is en dat ook goed weet te verwoorden is al heel goed op weg. Wat je daarmee kunt doen is om op de juiste manier aandacht te vragen en te krijgen vanuit je markt. Hetgeen je communiceert zal geloofwaardig moeten overkomen en interesse wekken.

Om me op dit uitgebreide terrein te bekwamen en als coach/trainer/adviseur te kunnen functioneren heb ik uiteraard het nodige bestudeerd en ervaring in de praktijk opgedaan. Ook ben ik regelmatig zelf gecoacht op dit gebied. Ik zal enkele belangrijke punten uit mijn eigen curriculum beschrijven waarmee ik dat wil staven.

Arbeidsmarktcommunicatie

In 1990 rondde ik de opleiding Arbeidsmarktpolitiek Personeelsbeleid af. Na 30 jaar als HR professional te hebben gewerkt in een reeks van managementfuncties heb ik veel kennis opgedaan op het gebied van gedragsmeting en sturing, ook wel performance management genoemd. Ik benoem dit omdat deze kennis relevant is voor de coachpraktijk die ik nu run.

Ondermeer via arbeidsmarktcommunicatie en vele honderden selectiegesprekken heb ik mijn kennis op HR-gebied met de nodige ervaringsfeiten opgebouwd. De opgedane ervaring in de periode van 1981 tot 2011 blijken van groot nut te zijn in mijn huidige coach- en advies praktijk. Daarnaast heb ik veel aan zelfstudie gedaan en heb ik de nodige korte trainingen gevolgd, veelal gericht op menselijk gedrag.

Loopbaanadvies

Bij Hoogendijk volgde ik rond de eeuwwisseling een post HBO opleiding tot Loopbaanadviseur. Die studie bevat veel tooling (ondermeer elementenvierhoek, het enneagram, biografisch werk) en gesprekstechniek om diepere drijfveren te exploreren. Ik vond het een adembenemende opleiding waarin ik zeker de rol van coach eigen had kunnen maken, maar ik geef direct toe, daarin ben je niet snel uitgerijpt, al was het alleen maar omdat ik als coach net zo veel leer van mijn client over mezelf als andersom.

Concept & copy

Zo heb ik me via zelfstudie verdiept in de wereld van reclamebureaus en consumentenpsychologie en communicatie. Een studieboek als Concept & Copy heb ik me veel belangstelling gevolgd. Daarmee leerde ik vooral hoe markten ‘denken’, hoe waarde gepercipieerd wordt en hoe mensen tot koopbeslissingen komen. Het voordeel van die specifieke kennis is dat je daar als aanbieder op kunt inspelen en je voordeel mee doen. Vooral aanbieders in de zakelijke markt hebben daar baat bij. Kenniswerkers bijvoorbeeld bieden een dienst aan die in het algemeen tamelijk abstract overkomt. Aan hen houd ik voor dat het zogenaamde productiseren van hun dienst al een groot verschil kan uitmaken. Dit is een methode om abstracte vormen van dienstverlening, concreet te vertalen in een verschijningsvorm die begrijpbaar is, zeg maar een behapbaar product. Een prospect weet daardoor waar die ‘ja’ tegen zegt, als hij die deal wil maken. Dat geeft rust bij de potentiële koper en het bevordert de koopmotivatie.

SHL

Bij SHL heb ik kort na de eeuwwisseling een training gedaan in persoonlijkheidsonderzoek en diagnostiek (OPQ 32i). In de tijd dat ik een uitzendbureau voor Secretaressen oprichtte, heb ik met deze methode vele tientallen kandidaten getest en een ‘verkoopbaar profiel’ voor hun opgesteld. Aan de hand van die profielen werd aan de opdrachtgever onderbouwd waarom de voorgedragen kandidaat matcht op een opdracht. Ik herinner me vooral de positieve kanten van die testen. Het biedt puur persoonlijke aandacht en je creëert echt verbinding. Mensen blijken het vaak prettig te vinden om een spiegel voorgehouden te krijgen, hun sterke punten bevestigd te krijgen en als je het juist communiceert ook bereid zijn naar de onvolgroeide kwaliteiten te kijken.

Management Drives

Bij Management Drives ging ik nog een stap verder. Daar ben ik destijds opgeleid in drijfverentechniek waarvan Spiral Dynamics de motor is. Met die methode leer je echt mensen lezen. Waardevol was voor mij vooral hoe je kernwaarden en overtuigen kan relateren en herkennen in zichtbaar gedrag. De van nature gegeven neigingen zijn indicators van hoe iemand doorgaans reageert op specifieke impulsen. Het geeft aan waar mensen energie uithalen, maar ook waar ze energie op verliezen.

Trainingen in het onderbewuste

Aanvullend op Management Drives heb ik trainingen gevolgd op gebied van onderbewuste processen, zoals NLP, Psych K (afkomstig van de celbioloog Bruce Lipton) die ik bij dr. Hans Vrijmoeth heb gevolgd en de Silva methode. Silva gaat sterk in op de werking van het brein en hoe je daar zelf invloed op kunt uitoefenen. Een andere training gericht op gedrag, die ik onlangs afrondde is die van Karakter Psychologie, gegeven door Yvette Heutes Meursing. Deze training heeft raakvlakken met het Enneagram, de Jungiaanse theorie en drijfveren en gaat iets dieper in op de diagnostiek en het verhelpen van trauma’s. Dat laatste gebeurt met lichaamsgerichte oefeningen die oude blokkades kan losmaken. Iets wat ik overigens ook al meekreeg van een specialist in Kinesiologie Annet Kemmer. Van haar leerde ik hoe je met kleine fysieke oefeningen mensen kan deblokkeren. Dat was nog al eens nodig als mijn cursisten aan de beurt waren voor hun persoonlijke videoshoot tijdens een workshop. Sommige raakten lichtelijk verkrampt als ze zichzelf moesten laten zien en met toegepaste praktische kinesiologie was dat redelijk goed te verhelpen. Aangezien mijn levenspartner biodanza docent is ontkwam ik er niet aan om ook deze tak van sport te gaan praktiseren. Via dans en bewegen ontdek je dan dat je als mensen uit meer dan een denkend hoofd bestaat. Het voelen was in mijn leven nogal achtergesteld gebied maar sinds ik biodanza doe (2012) is dat fundamenteel veranderd. Grappig genoeg is de Vereniging Biodanza Nederland ook een klant van me geworden, ik help om het merk een sterker aanzien te geven en meer instroom te genereren.

Online marketing

Ik ben jarenlang zelf gecoacht door professionals op gebied van persoonlijke effectiviteit en marketing online en sales. Marketing online is een snel groeiend vakgebied waarin iedere dag nieuwe ontwikkelingen (tools en trends) worden gemeld. Deze ontwikkelingen probeer ik zo goed als mogelijk bij te houden. Sales is iets dat ik als HR professional nooit had meegekregen en toen ik me er in ging verdiepen merkte ik dat er hele mooie overlappingen met HR zijn. Sales is namelijk het vakgebied waar de praktische psychologie heel fundamenteel wordt toegepast. Tja en psychologie, alles wat met performance gedrag te maken heeft, kun je de ruggengraad van HR noemen.

Online marketing is een vakgebied dat heel snel in belangstelling groeit en zeker in combinatie met personal branding grenzeloos interessant. Het bedenken en het lef hebben om allerlei relevante dingen over jezelf, je merkidentiteit, te verkondigen vraagt nogal wat.

Retoriek

Linguïstiek en taalvaardigheid zijn essentiele factroen als het aankomt op profilering en zelfpresentatie. Daarom is het vakgebied van Retoriek voor mij ook het bestuderen waard geweest en nog. Het Ethos, Pathos en Logos bieden ook in deze tijd zeer waardevolle aanknopingspunten om te leren hoe je je kunt leren een geloofwaardig spreker te worden. Iets minder klassiek, maar zeker ook interessant in deze context, zijn de technieken van de inmiddels befaamde Ted X Talks, waarin storytelling, framing techniek en andere stijlfiguren belangrijke componenten zijn. Ook daar heb ik menig studie-uur aan gespendeerd, niet omdat het moest maar omdat ik het mijn interesse heeft en omdat ik vond dat het bijdraagt aan mijn praktijk als profileringscoach. De vele keren dat ik zzp ‘ers op de bühne duizend doden zag sterven tijdens hun pitchmoment kreeg ik steeds meer bevestiging dat hier een enorm gat in de markt ligt. Als het aankomt op pitchen dan juicht mijn hart omdat alles wat daarbijkomt kijken volledig in de scope valt van zaken waar ik een onvermoeibare drive en passie voor heb. Zelf kan ik overigens enorm genieten van op een podium staan en iets delen met mijn publiek waardoor ik enthousiasme zie groeien.

Keynotes 

Bij de Rabobank krijg ik sinds 2014 podium als een van hun vaste gastsprekers in evenementen voor MKB-ers en ZZP-ers. De Rabo bank wil voor deze doelgroepen een interessante bank zijn en organiseert regelemaltig netwerkbijeenkomsten Die zijn goed bezocht. Op die manier heb ik honderden mensen in aanraking gebracht met de pitchologie. persoonlijk profileren en hoe je van je IK een merk kunt maken.

Merkopstellingen

Een ander fenomeen, zeker ook relevant voor mijn praktijk en expertise, is het werk met opstellingen. Die kun je behalve op families ook op merken toepassen. Bij Wim Jurg Ph.D heb ik de Basisopleiding Merkopstelling gevolgd waardoor ik nu een merk op de kleinste details kan doorgronden. Wat dat oplevert is het ontdekken welke uitwerking een voorgenomen interventie kan hebben op het succes van het merk. Ook voor hem heb ik menig pitchfilm gemaakt en meerdere testimonials filmpjes.

Videoprofileren

Sinds 2011 verdiepte ik me in het maken van pitchfilms, vooral voor professionele kenniswerkers en kleine bedrijven in de zakelijke dienstverlening. Om zo’n film te kunnen maken zul je behalve iets moeten snappen van beeldcommunicatie ook diep moeten duiken in de persoon van de pitcher en een salesstory die bij de betreffende persoon past. Voor het leren schrijven van pitches ontdekte heb ik gemerkt dat je veel kunt hebben aan hetgeen diverse grote filosofen hebben geschreven over het fenomeen identiteit (met name de filosofen in het Existentialisme, zoals Heidegger, Sartre en Søren Kierkegaard).  Ik ben een beetje een kennis verslaafde dus al dat gedachtengoed van die filosofen hebben menig uurtje vrije tijd van me gevergd. Leuk en nuttig ook.

Met video geef ik het begrip Personal Branding een extra dimensie. Ik begeleid, train en regisseer mensen voor de camera om de beste pitchperformance te geven zodat ik daar een wervende film kan maken. Op dit vlak heb ik mezelf als autodidact ontwikkeld. Het bestond bij mijn weten nog niet toen ik dit in 2012 startte. Video biedt meer dan enige andere interventie de mogelijkheid om de klant een spiegel voor te houden. Op die manier is het van grote didactische waarde. Als een film  goed genoeg gemonteerd wordt (heb ik ook moeten leren)  kan de klant deze inzetten als marketing tool. Naar mijn mening is er geen beter salesmiddel dan een goed geproduceerde pitchfilm die 24/7 jouw commerciële boodschap uitzend en laat zien met wie de prospects straks te maken krijgt. Een dubbel snijdend zwaar dus, die dankbaar in ontvangst wordt genomen. Het accent leg ik tijdens de videoshoot in de vraag hoe iemand vanuit zijn persoonlijkheid impact kan toevoegen aan zijn ‘merkverschijning’. Als je dat voor elkaar krijgt stijgt je attentiewaarde in je markt en wek je interesse bij precies de juiste doelgroep.

Maakt dit je dan ècht een profileringsexpert?

Het is een heel verhaal geworden. Ik heb nooit een examen afgelegd om erkenning en accreditering voor de titel profileringsexpert te krijgen. Of ik dus een echte profileringsexpert ben? Dat kun je je afvragen. Het zijn wat mij betreft maar plakplaatjes, statusduidingen bedoeld om een maatschappelijke indicatie te geven over je beroepsmatige relevantie. De mensen die mijn klant geweest zijn kunnen dit eigenlijk het best beantwoorden. Het onderwerp videoprofileren heeft me al vele jaren geleden gepakt, het is een passie geworden, een hele sterke drive en op mijn weg om dit een professioneel gehalte te geven heb ik vooral zelf heel veel aan den lijve ondervonden en (dus) geleerd. Dat is misschien wel de beste leerschool geweest. Maar hoe dan ook, het antwoord op de dankbare vraag van de studente die mij via Google vond werd als bevredigend beschouwd want de scriptie werd goedgekeurd en het diploma is haar inmiddels uitgereikt.